Een illustratie van prehistorische mensen die een moerasgebied vermijden, met in de lucht muggen en in de verte een nederzetting op hoger, droger land.
Een illustratie van prehistorische mensen die een moerasgebied vermijden, met in de lucht muggen en in de verte een nederzetting op hoger, droger land.

De ontdekking dat malaria al in het Pleistoceen invloed had op menselijke migratie geeft een collega die antropologie volgt wat meer context om samen te bekijken.

Malaria dreef prehistorische mens verder weg Verhaallijn en kernfeiten

Onderzoek wijst uit dat malaria een cruciale rol speelde in de vroege migratiepatronen van de mens, veel eerder dan lang gedacht. Wetenschappers combineerden genetische data met archeologische vondsten en klimaatmodellen om te achterhalen hoe Plasmodium falciparum, de dodelijke parasiet achter malaria, invloed had op waar mensen zich vestigden tussen 74.000 en 5.000 jaar geleden. Hoewel klimaatverandering lang als hoofdreden werd gezien voor menselijke verhuizing, toont nieuw bewijs aan dat ziekte, en met name malaria, net zo bepalend was.

De aanwezigheid van de sikkelcelmutatie, die gedeeltelijke bescherming biedt tegen malaria, dateert van 25.000 tot 22.000 jaar geleden. Dit suggereert dat de druk van de ziekte alomtegenwoordig was in Sub-Sahara-Afrika, lang voor de opkomst van landbouw en veeteelt. Archeologen merkten op dat oude nederzettingen vaak ver van moerasgebieden lagen, wat wijst op bewuste vermijding van muggenhotspots.

Modellen van muggenverspreiding in het verleden bevestigen dat mensen zich aanvankelijk hielden buiten risicogebieden. Pas rond het Laatste Glaciale Maximum begonnen ze zich vaker in malariagebieden te vestigen, mogelijk vanwege concurrentie of schaarste elders. De studie, gepubliceerd in Science Advances, onderstreept dat infectieziekten al tienduizenden jaren een krachtige rol spelen in menselijke evolutie en vestiging.

Feiten

  • Malaria, veroorzaakt door Plasmodium falciparum, speelde al in het Pleistoceen een rol in menselijke migratie.
  • De sikkelcelmutatie, die bescherming biedt tegen malaria, verscheen tussen 25.000 en 22.000 jaar geleden.
  • Onderzoek in Science Advances toont aan dat malaria al 13.000 jaar geleden op hoge niveaus voorkwam, ruim voor de opkomst van landbouw.

Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid