Ilustracja przedstawia Ziemię przesuwającą się przez chmurę kosmicznego pyłu, z widocznymi iskierami atomów żelaza-60; na pierwszym planie fragment rdzenia lodowego z Antarktydy pod lupą naukowca.
Ilustracja przedstawia Ziemię przesuwającą się przez chmurę kosmicznego pyłu, z widocznymi iskierami atomów żelaza-60; na pierwszym planie fragment rdzenia lodowego z Antarktydy pod lupą naukowca.

Ślady żelaza z dawnej supernowej w lodzie Antarktydy to nie tylko dowód na kosmiczne pochodzenie materii, ale też kontekst dla kolegi, który śledzi rozwój astrofizyki.

Ziemia zbiera pył po dawnych supernowych Przebieg historii i kluczowe fakty

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył ślady radioaktywnego izotopu żelaza-60 w rdzeniach lodu z Antarktydy pochodzących sprzed 40–80 tysięcy lat. Odkrycie potwierdza, że Ziemia przemieszcza się przez Lokalny Obłok Międzygwiazdowy — chmurę gazu i pyłu międzygwiazdowego, który zawiera materię pochodzącą z dawnych eksplozji gwiazd, czyli supernowych. Dotąd ślady żelaza-60 znajdowano głównie w starszych osadach geologicznych, ale teraz po raz pierwszy udowodniono jego obecność w czasie obecnym, co wyklucza hipotezę, że jest to jedynie reszta po bardzo dawnych wydarzeniach kosmicznych.

Badacze analizowali próbki lodu przetransportowane z Antarktydy do laboratorium w Dreźnie, gdzie po wieloetapowej obróbce chemicznej wyizolowano niewielkie ilości pyłu. Ostateczne pomiary przeprowadzono w Australii za pomocą unikalnego urządzenia zdolnego do wykrywania pojedynczych atomów żelaza-60 wśród bilionów innych atomów. To ogromne osiągnięcie techniczne, porównywane do znalezienia jednej igły w 50 tysiącach stadionów piłkarskich.

Odkrycie otwiera nowe możliwości badania struktury i pochodzenia obłoków międzygwiazdowych. Naukowcy planują analizować jeszcze starsze rdzenie lodowe, by sprawdzić, jak wyglądało otoczenie Układu Słonecznego przed wejściem do obecnego obłoku. Badanie zostało opublikowane w "Physical Review Letters" pod kierunkiem dr Dominika Kolla z Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf.

Fakty

  • Naukowcy odkryli ślady żelaza-60 w antarktycznym lodzie sprzed 40–80 tys. lat.
  • Żelazo-60 pochodzi z eksplozji supernowych i znajduje się w Lokalnym Obłoku Międzygwiazdowym.
  • Pomiar wymagał wykrycia kilku atomów żelaza-60 wśród 10 bilionów innych atomów.
  • Badanie potwierdza, że Ziemia zbiera materię z kosmicznej chmury podczas ruchu Układu Słonecznego.
  • Odkrycie opublikowano w "Physical Review Letters" w 2026 roku pod kierunkiem dr Dominika Kolla.

Wizualne wyjaśnienie wiadomości od Canto. Narzędzia AI mogą pomagać w produkcji. Polityka redakcyjna