Illustratie van een stilzittend sterrenstelsel in het vroege heelal, omgeven door lichtsporen van verre sterren en een vaag zichtbaar naburig object dat de rust verstoort.
Illustratie van een stilzittend sterrenstelsel in het vroege heelal, omgeven door lichtsporen van verre sterren en een vaag zichtbaar naburig object dat de rust verstoort.

Wetenschap Door June

Een sterrenstelsel dat niet draait, geeft een collega die kosmologie volgt wat meer context om samen te bekijken.

Dit sterrenstelsel draait niet — en dat verbaast wetenschappers Verhaallijn en kernfeiten

Astronomen hebben een uitzonderlijk sterrenstelsel ontdekt dat niet om zijn as draait, terwijl dat bijna altijd het geval is in het universum. Het betreft XMM-VID1-2075, een van de zwaarste sterrenstelsels uit het vroege heelal, ontstaan minder dan twee miljard jaar na de oerknal. In tegenstelling tot verwachtingen toont precisiewaarneming met de James Webb Space Telescope (JWST) geen enkele rotatie, wat bestaande theorieën over sterrenstelselvorming op de proef stelt.

Het sterrenstelsel bevat al meerdere keren meer sterren dan de Melkweg, terwijl stervorming er al is gestopt. Normaal zou een dergelijk zwaar object ontstaan zijn via meerdere botsingen, die juist chaotische draaiingen veroorzaken. Maar hier is juist geen beweging — wat wijst op een zeldzame oerknal: een spectaculaire samensmelting van twee stelsels die in bijna tegengestelde richtingen draaiden, waardoor de rotatie uit elkaar viel.

Onderzoekers van de University of California, Davis, gebruikten eerst het Keck Observatorium en daarna JWST om de ontdekking te bevestigen. Simulaties voorspellen dat zulke stilstaande stelsels extreem zeldzaam zijn. De vondst biedt een unieke kans om fundamentele modellen van kosmische evolutie te testen en aan te passen.

Feiten

  • XMM-VID1-2075 is een sterrenstelsel dat niet om zijn as draait, ontdekt door onderzoekers van UC Davis.
  • Het stelsel bestaat uit minder dan twee miljard jaar na de oerknal en is een van de zwaarste uit die periode.
  • Waarnemingen met de James Webb Space Telescope bevestigden dat er geen rotatie is, wat bestaande theorieën tart.
  • Onderzoekers vermoeden dat het ontstond door een botsing tussen twee stelsels met tegenwerkende draairichtingen.
  • De stervorming in XMM-VID1-2075 is al gestopt, ondanks zijn hoge massa.
  • Simulaties wijzen uit dat zulke stilstaande stelsels extreem zeldzaam zijn in het vroege heelal.

Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid

Gerelateerd nieuws