De aardkorst onder Kenia is al dicht bij het punt waar nieuwe oceanen ontstaan. Als iemand in je omgeving geologie of fossielen volgt, is dit rustig doorsturen best zinvol.
Afrika’s korst scheurt sneller dan gedacht Verhaallijn en kernfeiten
Onderzoek in het Turkana-gebied in Kenia toont aan dat de aardkorst daar veel dunner is dan gedacht: slechts 13 kilometer, terwijl het elders in Oost-Afrika gemiddeld 35 kilometer dik is. Dit wijst op een geologische fase die wetenschappers nog nooit live hebben gezien: het moment waarop een continent zich voorbereidt op een volledige breuk. Het gebied bevindt zich in de zogeheten 'necking'-fase, waarin de korst zich sterk verdund – een proces dat zo'n 4 miljoen jaar geleden begon en geologisch gezien verrassend snel verloopt.
De dunne korst in Turkana is geen toeval. Eerdere tektonische activiteit en vulkaanuitbarstingen hebben de ondergrond al miljoenen jaren verzwakt. Vergelijkbaar met de Afar-driehoek in Ethiopië, waar ook een nieuwe oceaan ontstaat, lijkt Turkana een tweede kandidaat te zijn voor het moment waarop Afrika in tweeën breekt. Hoewel dit proces miljoenen jaren duurt, is het voor onderzoekers een unieke kans om de vorming van een nieuwe oceaan in real time te bestuderen.
Het gebied is ook cruciaal voor de antropologie. Sinds de begin van de necking-fase zijn er veel meer fossielen gevonden van vroege mensachtigen. Doordat het gebied zich ontwikkelde tot één groot dal, werd sediment jaarlijks afgezet – ideaal voor het conserveren van botten. Geen sediment, geen fossielen: de geologische verandering maakte het mogelijk dat we nu meer over onze voorouders te weten komen.
Feiten
- De aardkorst in het Turkana-gebied in Kenia is op sommige plekken slechts 13 kilometer dik, terwijl het elders tot 35 kilometer is.
- Het gebied verkeert in de 'necking'-fase, een zeldzame geologische toestand waarin de korst zich sterk verdund, wat voorafgaat aan een volledige breuk.
- De verdeduning begon zo'n 4 miljoen jaar geleden, wat geologisch gezien verrassend snel is.
- De dunne korst en sedimentatie in het gebied verklaren waarom er sindsdien veel meer fossielen van vroege mensachtigen zijn gevonden.
- De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.
Visuele nieuwsuitleg van Canto. AI-tools kunnen helpen bij de productie. Redactioneel beleid
