Tàu dân sự bị lực lượng hải quân Israel bao vây trên biển Địa Trung Hải, trong khi các nhà hoạt động giơ biểu ngữ phản đối phong tỏa Gaza.
Tàu dân sự bị lực lượng hải quân Israel bao vây trên biển Địa Trung Hải, trong khi các nhà hoạt động giơ biểu ngữ phản đối phong tỏa Gaza.

Diễn biến này cho thấy căng thẳng giữa luật quốc tế và an ninh thực tế, hữu ích cho đồng nghiệp theo dõi chính trị Trung Đông.

Israel chặn tàu viện trợ đến Gaza Mạch câu chuyện và sự kiện chính

Israel đã chặn và bắt giữ đội tàu Global Sumud Flotilla gồm khoảng 50 tàu chở hàng viện trợ và 430 nhà hoạt động trên vùng biển quốc tế phía tây Cyprus ngày 18/5, trong nỗ lực ngăn các phương tiện tiếp cận Dải Gaza. Chính phủ Israel gọi đội tàu là 'chiêu trò của Hamas' và khẳng định hành động này nhằm bảo vệ an ninh, trong khi các tổ chức nhân quyền và quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha lên án việc bắt giữ, cho rằng đó là vi phạm quyền tự do hàng hải.

Lệnh phong tỏa Gaza của Israel đã kéo dài hơn một thập kỷ, bao gồm kiểm soát trên bộ, trên không và trên biển, với lập luận ngăn vũ khí đến tay Hamas – nhóm kiểm soát Gaza từ năm 2007. Tuy nhiên, Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân quyền cáo buộc phong tỏa gây khủng hoảng nhân đạo, cấu thành 'trừng phạt tập thể'. Trong bối cảnh xung đột Israel-Hamas từ tháng 10/2023 khiến hơn 63.000 người Palestine thiệt mạng, các chiến dịch tàu viện trợ như Global Sumud nhằm thu hút sự chú ý quốc tế.

Vấn đề pháp lý trung tâm là việc Israel chặn tàu ngoài lãnh hải – vùng biển cách bờ trên 12 hải lý. Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), tàu dân sự có quyền tự do hàng hải ở vùng biển quốc tế. Một số chuyên gia như giáo sư Donald Rothwell cho rằng hành động của Israel vi phạm rõ ràng luật quốc tế, trong khi các chuyên gia khác như Robbie Sabel và Yuval Shany cho rằng Israel có thể hợp pháp hóa phong tỏa trong bối cảnh xung đột vũ trang. Bộ Ngoại giao Israel khẳng định sẽ tiếp tục ngăn mọi tàu tiếp cận Gaza và yêu cầu viện trợ đi qua các kênh được kiểm soát.

Sự kiện

  • Ngày 18/5, lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bắt giữ khoảng 430 người trên đội tàu Global Sumud Flotilla ở vùng biển quốc tế phía tây Cyprus.
  • Israel khẳng định đội tàu là 'chiêu trò của Hamas', trong khi các tổ chức nhân quyền và Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha lên án hành động bắt giữ.
  • Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), Israel không có quyền chặn tàu dân sự ngoài vùng lãnh hải 12 hải lý.
  • Hamas kiểm soát Gaza từ năm 2007, sau khi Israel rút quân năm 2005; Israel áp phong tỏa toàn diện nhằm ngăn vũ khí đến tay Hamas.
  • Từ năm 2010, không tàu nào tiếp cận được Gaza do Israel siết chặt kiểm soát biển.
  • Chuyên gia luật quốc tế Donald Rothwell cho rằng việc chặn tàu ở biển quốc tế vi phạm luật biển, trong khi cựu cố vấn pháp lý Israel Robbie Sabel cho rằng Israel có quyền phong tỏa trong xung đột vũ trang.

Bài giải thích tin tức trực quan của Canto. Công cụ AI có thể hỗ trợ sản xuất. Chính sách biên tập