Các nhà khoa học từ Đại học Tulane (Mỹ) đã khám phá lý do vàng không bị rỉ sét theo thời gian, giải thích cho việc hiện vật vàng trong các ngôi mộ cổ như ở Panama vẫn giữ được độ sáng sau hơn 1.200 năm. Nhóm nghiên cứu do Santu Biswas và Matthew M. Montemore dẫn đầu đã sử dụng mô phỏng máy tính để phân tích cách phân tử oxy tương tác với bề mặt vàng ở cấp độ nano. Kết quả cho thấy cấu trúc nguyên tử trên bề mặt vàng xếp cực kỳ chặt chẽ, khiến phân tử oxy (O₂) không thể len lỏi vào để bắt đầu quá trình oxy hóa – nguyên nhân hình thành rỉ sét ở các kim loại khác.

Hiện tượng này được gọi là 'tính trơ hóa học', và vàng là kim loại có tính trơ cao nhất từng được biết đến. Trong khi các kim loại như sắt hay đồng dễ dàng phản ứng với oxy và ẩm, tạo thành lớp gỉ hoặc xỉn màu, vàng gần như không tham gia phản ứng hóa học nào trong điều kiện tự nhiên. Điều này lý giải vì sao vàng được ưa chuộng trong chế tác trang sức, thiết bị điện tử và các ứng dụng đòi hỏi độ bền cao.

Phát hiện mới không chỉ củng cố hiểu biết về đặc tính độc đáo của vàng mà còn mở ra hướng nghiên cứu cho các vật liệu mới có khả năng chống ăn mòn. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng, dù mô phỏng đã làm rõ cơ chế, việc tái tạo cấu trúc tương tự ở các kim loại khác vẫn là thách thức lớn.