ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กลายเป็นหัวข้อข่าวรายวัน ความฉลาดของสิ่งมีชีวิตหรือที่เรียกว่า Living Intelligence กลับถูกละเลยทั้งที่เป็นรากฐานของความฉลาดทุกรูปแบบ ตั้งแต่เซลล์เดียวไปจนถึงสมองของมนุษย์ ความฉลาดนี้ไม่ใช่แค่การคิด แต่รวมถึงการปรับตัว รักษาสมดุลภายในร่างกาย (homeostasis) และการตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมีเป้าหมาย

นักวิทยาศาสตร์หลายท่านวางรากฐานความเข้าใจเรื่องนี้มาอย่างยาวนาน เช่น Lynn Margulis ที่เสนอแนวคิดการรวมตัวกันแบบพึ่งพาอาศัยกันของเซลล์ และ Michael Levin ที่พิสูจน์ว่าเซลล์ใช้สนามไฟฟ้าชีวภาพในการควบคุมรูปร่างและการซ่อมแซมตัวเอง งานวิจัยเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าแม้แต่แบคทีเรียหรือสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ก็มีความสามารถในการตัดสินใจร่วมกันโดยไม่มีสมอง

การวิวัฒนาการของ Living Intelligence แบ่งออกได้ 8 ขั้นตอน เริ่มจากสสารที่จัดระเบียบตัวเองเมื่อ 4 พันล้านปีก่อน จนถึงการเกิดระบบประสาทและจิตสำนึกของมนุษย์เมื่อ 200,000 ปีก่อน ความเข้าใจนี้มีความสำคัญต่อสุขภาพจิตในยุคดิจิทัล เพราะ AI จะพัฒนาได้อย่างยั่งยืนก็ต่อเมื่อสอดคล้องกับความฉลาดตามธรรมชาติของมนุษย์ ไม่ใช่พยายามแทนที่มัน