การค้นพบฟอสซิล 'โคฮาราเลพิส จาร์วิกิ' (Koharalepis jarviki) ในเทือกเขาลาชลีย์ของแอนตาร์กติกา อาจช่วยไขปริศนาการเปลี่ยนผ่านของสัตว์มีกระดูกสันหลังจากน้ำสู่บกเมื่อ 380 ล้านปีก่อน แม้จะเป็นเพียงซากเดียว แต่ฟอสซิลชิ้นนี้มีความสมบูรณ์พิเศษ โดยเฉพาะโครงสร้างกระดูกภายในกะโหลกศีรษะ ซึ่งหายากมากในฟอสซิลยุคดีโวเนียน นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฟลินเดอร์สใช้เทคนิคการสแกนด้วยลำแสงนิวตรอนเพื่อศึกษากะโหลกอย่างละเอียด พบว่าสมองและระบบประสาทของมันมีลักษณะใกล้เคียงกับสัตว์ที่อยู่ระหว่างการเปลี่ยนผ่านสู่ชีวิตบนบก

K. jarviki เป็นปลาขนาดประมาณ 1 เมตร ที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมชายฝั่งของมหาทวีปกอนด์วานา ซึ่งในยุคนั้นยังไม่เย็นจัดอย่างปัจจุบัน ฟอสซิลชิ้นนี้แสดงให้เห็นการปรับตัว เช่น ช่องเปิดบนหัวเพื่อรับอากาศ และอวัยวะรับแสงในสมอง ซึ่งอาจช่วยให้มันอยู่รอดในสภาพที่ต้องพึ่งพาอากาศภายนอกมากขึ้น แม้จะไม่ใช่ต้นตระกูลโดยตรงของสัตว์บก แต่มันให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับวิวัฒนาการของระบบประสาทในช่วงเปลี่ยนผ่าน

การศึกษานี้ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Ecology and Evolution ชี้ว่าการเปลี่ยนผ่านจากน้ำสู่บกอาจไม่ใช่เหตุการณ์เดียว แต่เกิดขึ้นซ้ำหลายครั้งในสายพันธุ์ต่าง ๆ ฟอสซิลนี้จึงไม่ใช่ 'ต้นแบบ' แต่เป็นหนึ่งในหลายเส้นทางที่ธรรมชาติทดลอง ซึ่งช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจความซับซ้อนของวิวัฒนาการได้ลึกขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น ปลาปอด ที่มีระบบหายใจพิเศษ