De JT-60SA tokamak in Japan, momenteel de grootste operationele fusie-installatie ter wereld, is opnieuw opgestart voor een cruciale testfase. Na twee jaar van upgrades en aanpassingen bereiden Europese en Japanse teams zich voor op een experimentele campagne van zes maanden, gepland vanaf eind 2026. Het doel is om langdurige, stabiele plasma’s te creëren bij hogere vermogensniveaus, een essentiële stap richting bruikbare kernfusie-energie.

Belangrijke verbeteringen omvatten nieuwe in-vessel coils – ringvormige spoelen van acht meter diameter – die het plasma extreem nauwkeurig kunnen stabiliseren. Daarnaast zijn de binnenwanden en divertor aangepast met koolstofversterkte materialen voor betere hittebestendigheid. Europese bijdragen zoals cryopompen, extra verwarmingssystemen en geavanceerde diagnostische tools zijn geïntegreerd om hogere temperaturen en betere controle mogelijk te maken.

De geïntegreerde commissioning verloopt in fasen: van kamertemperatuurtests naar hoogvacuüm en afkoeling van supergeleidende magneten. In de laatste fase worden AI en high-performance computing ingezet om plasma-gedrag te voorspellen. Het project valt onder het Broader Approach-programma en levert directe inzichten voor ITER in Frankrijk en de toekomstige DEMO-demonstratiereactor, die moet aantonen dat fusie op industriële schaal haalbaar is.