Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là loài chim đặc hữu chỉ phân bố tại Việt Nam, từng sinh sống ở các khu rừng ẩm thấp từ Hà Tĩnh đến Huế. Sau nhiều thập kỷ suy giảm do mất sinh cảnh và săn bắt, loài này gần như biến mất khỏi tự nhiên, với lần ghi nhận cuối cùng vào năm 2000. Hiện nay, IUCN xếp gà lôi lam mào trắng ở mức cực kỳ nguy cấp, có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên với ước tính chưa đến 50 cá thể còn lại.

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi 20 cá thể gà lôi lam mào trắng được hồi hương từ Đức trong khuôn khổ chương trình bảo tồn quốc tế. Các cá thể này đến từ các chương trình nhân giống ở châu Âu, được lựa chọn kỹ lưỡng về di truyền và sức khỏe. Tuy nhiên, chúng chưa được thả ngay vào rừng mà phải trải qua giai đoạn kiểm dịch, thích nghi khí hậu và sinh sản tại Việt Nam.

Quá trình tái thả về tự nhiên sẽ diễn ra từng bước, bắt đầu từ môi trường bán tự nhiên tại Khu dự trữ thiên nhiên Phong Điền. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng thành công không chỉ phụ thuộc vào số lượng cá thể mà còn vào khả năng thích nghi, kỹ năng sinh tồn và sự phục hồi của sinh cảnh. Đây là một nỗ lực dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và bảo vệ nghiêm ngặt để loài chim biểu tượng này thực sự quay trở lại rừng Việt.