Najnowszy raport Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR) z dnia 14 maja 2026 roku ujawnia rosnącą rolę państwa w polskiej gospodarce. Mimo formalnej deklaracji społecznej gospodarki rynkowej, państwo działa jednocześnie jako regulator, arbiter i właściciel, co budzi pytania o przejrzystość i równość warunków konkurencji. Skarb Państwa posiada udziały w ponad 400 spółkach, z których około 330 jest aktywnych, a wliczając podmioty zależne, liczba ta może sięgnąć 800. Państwo kontroluje kluczowe sektory jak energetyka, bankowość i ubezpieczenia, ale jego wpływy sięgają również branż niekluczowych, takich jak hotele czy produkcja sklejki.

Analiza FOR wskazuje, że od 2015 roku obserwuje się odwrócenie tendencji prywatyzacyjnej, a państwo ponownie zwiększa swoją obecność kapitałową, zwłaszcza w sektorze finansowym i energetycznym. Kontrola nad zarządami i radami nadzorczymi pozwala rządzącym na wpływ na decyzje inwestycyjne, kadrowe i finansowe bez konieczności zmiany prawa. W latach 2017–2021 dziewięć dużych spółek przekazało łącznie około 840 mln zł w darowiznach, w tym ponad 600 mln zł dla Polskiej Fundacji Narodowej.

Autorzy raportu nie domagają się masowej prywatyzacji, ale systemowej zmiany — wprowadzenia pełnej przejrzystości. Wskazują na przykład Norwegii, Szwecji czy Francji, gdzie rządy publikują coroczne raporty o państwowych spółkach, wyjaśniając cele i skuteczność ich działania. FOR proponuje stworzenie publicznej, cyfrowej mapy wszystkich powiązań właścicielskich państwa, by obywatele mogli ocenić, czy publiczny majątek służy im, czy raczej politykom.