Trong chuyến thăm Thụy Điển ngày 28/5/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã công bố thỏa thuận quốc phòng quan trọng, theo đó Thụy Điển sẽ chuyển giao 16 tiêm kích Gripen C/D từ lực lượng hiện hữu, bắt đầu từ đầu năm 2027. Đồng thời, Thụy Điển hỗ trợ Ukraine mua 20 tiêm kích Gripen E/F mới với khoản vay 2,5 tỷ euro từ EU. Mục tiêu dài hạn của Ukraine là sở hữu tới 150 chiếc Gripen, biến dòng tiêm kích này thành xương sống của Không quân Ukraine.

Tiêm kích Gripen E/F mang lại lợi thế chiến đấu đáng kể với động cơ mạnh hơn, radar AESA Raven ES-05 hiện đại, cảm biến IRST Skyward-G và hệ thống tác chiến điện tử DRFM. Máy bay có thể hoạt động từ đường băng ngắn, phù hợp với điều kiện chiến trường Ukraine. Chi phí vận hành thấp (4.000–5.000 USD/giờ) và thời gian chuẩn bị giữa các phi vụ chỉ 15–25 phút giúp duy trì tần suất xuất kích cao.

Vũ khí chủ lực trong thỏa thuận là tên lửa không đối không tầm xa MBDA Meteor, loại tên lửa ramjet đạt tốc độ trên Mach 4, tầm bắn thực tế ước tính tới 200 km. Với 'vùng không thể thoát' (NEZ) rộng, Meteor cho phép phi công Ukraine tiêu diệt mục tiêu từ khoảng cách an toàn, giảm áp lực lên lực lượng mặt đất. Gripen cũng có thể mang tên lửa IRIS-T, AIM-120 AMRAAM, bom dẫn đường và tên lửa chống hạm RBS-15.

Chương trình huấn luyện phi công Ukraine đã được triển khai từ trước và sẽ mở rộng. Những chiếc Gripen đầu tiên do phi công Ukraine điều khiển dự kiến xuất hiện vào cuối 2026 hoặc đầu 2027. Thỏa thuận không chỉ tăng cường năng lực phòng không mà còn thể hiện cam kết dài hạn của Thụy Điển và châu Âu đối với an ninh Ukraine.