Quản lý vỉa hè tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đang đối mặt với thách thức giữa việc giữ trật tự đô thị và bảo đảm sinh kế cho người dân. Lâu nay, tình trạng lấn chiếm vỉa hè diễn ra phổ biến, nhưng các biện pháp xử phạt cứng nhắc thường chỉ mang tính tạm thời. Nhiều người bán hàng, như bà Quyên ở Hà Nội, phải né lực lượng chức năng và trả các khoản phí 'ngầm' để duy trì mưu sinh. Trước thực tế này, các địa phương bắt đầu thay đổi cách tiếp cận.

TP.HCM đang dẫn đầu với các giải pháp linh hoạt: từ việc thành lập nhóm Zalo để xử lý phản ánh nhanh đến ứng dụng công nghệ giám sát đô thị. Phường Vũng Tàu và Tân Định đã giảm đáng kể tình trạng lấn chiếm nhờ phối hợp liên ngành và minh bạch hóa quy trình. Hơn 34.000 cơ sở đã ký cam kết không lấn chiếm. Đồng thời, chính quyền địa phương quy hoạch lại các khu kinh doanh tập trung, chợ đêm và phố đi bộ để tạo không gian hợp pháp.

Tại Hà Nội, đề xuất cho thuê vỉa hè với mức giá lên đến 45.000 đồng/m²/tháng đang được xem xét. Người dân cho biết họ sẵn sàng đóng phí nếu được cấp chỗ cố định và minh bạch. Chuyên gia nhấn mạnh cần linh hoạt theo từng khu vực, thay vì áp dụng một mô hình chung. Mô hình kinh tế đêm cũng đang được nghiên cứu để vừa khai thác hiệu quả không gian công cộng, vừa bảo đảm mỹ quan và an toàn đô thị.