Liên minh AUKUS gồm Mỹ, Úc và Anh đã chính thức khởi động trụ cột thứ hai của mình với dự án phát triển thiết bị lặn không người lái (UUV) thế hệ mới, được công bố tại Đối thoại Shangri-La 2026 ở Singapore. Đây là chương trình hợp tác cụ thể đầu tiên thuộc trụ cột này, đánh dấu bước chuyển từ cam kết chính trị sang hiện thực hóa công nghệ. Dự án hướng đến việc bảo vệ hạ tầng cáp ngầm biển, tăng cường giám sát khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và nâng cao năng lực tấn công chính xác dưới nước.

Anh cam kết đầu tư ít nhất 150 triệu bảng (201,8 triệu USD) để phát triển năng lực phát hiện và đối phó các mối đe dọa hàng hải, đặc biệt là các vụ cắt cáp ngầm. Mỹ và Úc chưa công bố mức đóng góp cụ thể. Công nghệ UUV sẽ tuân theo tiêu chuẩn chung, cho phép tích hợp và vận hành liên thông giữa ba nước, với triển khai dự kiến từ năm 2027. Các thiết bị này sẽ hỗ trợ trong tác chiến chống ngầm, chống tàu mặt nước, và tác chiến điện tử.

Dù không nêu tên, động thái này được xem là phản ứng trước các hành vi gây hấn dưới biển, như các vụ cắt cáp ở Biển Baltic và gần Đài Loan. Giới phân tích nhận định AUKUS là nỗ lực do Mỹ dẫn dắt nhằm răn đe ảnh hưởng của Trung Quốc ở các khu vực tranh chấp như Biển Đông. Trung Quốc đã nhiều lần chỉ trích liên minh này là nguy hiểm và có nguy cơ kích động chạy đua vũ trang. Song song đó, Úc cũng điều chỉnh kế hoạch mua tàu ngầm lớp Virginia để tối ưu chi phí, trong khi tiếp tục phát triển lớp tàu ngầm SSN-AUKUS riêng, dự kiến hoạt động từ những năm 2040.