Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây ra hệ quả bất ngờ: sự biến mất dần của smartphone giá rẻ trên toàn cầu. Nhu cầu bùng nổ đối với chip nhớ băng thông cao (HBM) dùng trong AI đã khiến nguồn cung bộ nhớ DRAM và LPDDR – linh kiện thiết yếu cho điện thoại – bị thu hẹp nghiêm trọng. Khi mỗi gigabyte HBM tiêu tốn gấp 3 lần công suất sản xuất so với DRAM thông thường, các nhà máy buộc phải chuyển dịch sản xuất, dẫn đến thiếu hụt và tăng giá mạnh. Từ đầu năm 2025 đến 2026, giá LPDDR4 và LPDDR5 đã tăng lần lượt 250% và 220%, khiến chi phí bộ nhớ trong một điện thoại giá rẻ chiếm tới 15–50% giá thành.

Các hãng chuyên về phân khúc giá rẻ như Transsion, Oppo, Vivo và Xiaomi buộc phải cắt giảm sản lượng do biên lợi nhuận mỏng không thể gánh chi phí tăng vọt. Transsion, chiếm 48% thị phần châu Phi, giảm mục tiêu sản xuất và ghi nhận lợi nhuận ròng sụt 54% trong năm 2025. Tại Ấn Độ, thị trường điện thoại dưới 100 USD sụt giảm 59%. Mức giá trung bình của smartphone giá rẻ đã vọt từ 50 USD lên 120 USD, vượt xa khả năng chi trả của người thu nhập thấp.

Tác động lan rộng đến cả các ông lớn. Samsung không thể đảm bảo nguồn cung chip nhớ cho chính mình, khiến Galaxy S26 ra mắt với RAM thấp hơn dự kiến. Apple cũng phải trả giá cao hơn 100% cho chip LPDDR5X từ Samsung, đe dọa kế hoạch ra mắt iPhone 18 và Mac Studio. Theo dự báo của JPMorgan, đến năm 2027, chi phí bộ nhớ có thể chiếm tới 45% giá linh kiện iPhone, gấp 4,5 lần hiện nay. Dù Trung Quốc đang mở rộng sản xuất LPDDR qua CXMT, ngay cả hãng này cũng đang chuyển 20% công suất sang HBM, cho thấy xu hướng khó đảo ngược.