İsviçre'deki ETH Zürih'ten bir araştırma ekibi, kuantum fiziği kullanarak ilk kez sertifikalı kusursuz rastgele sayı üretmeyi başardı. Geliştirilen sistem, iki süperiletken kuantum çipi ve aralarında 30 metre uzunluğunda soğutulmuş bir tüp kullanarak kuantum dolanıklığından yararlanıyor. Bu yapı, bir kubitin ölçümünün diğerini anında etkilemesini sağlayarak rastgele sayı üretiminde öngörülebilirliği ortadan kaldırıyor.

Günümüzde kullanılan rastgele sayı üreteçleri, fiziksel simetri kusurları veya sistem hatası nedeniyle küçük önyargılar taşıyabilir. Bu sapmalar özellikle kriptografi gibi hassas alanlarda güvenlik riski oluşturabilir. ETH Zürih profesörü Renato Renner, geleneksel yöntemlerle bile 'mükemmel' rastgelelik elde edilemeyeceğini, çünkü en simetrik zarın bile belirli yüzlerini daha sık gösterdiğini belirtiyor.

Araştırmacılar, bu sınırlamayı aşmak için 'rastgelelik yükseltme' adlı bir algoritma kullandı. Bell testiyle doğrulanan kuantum dolanıklığı, ölçüm sırasında hiçbir bilginin ışık hızıyla bile geçemeyeceği mesafeyle korundu. Böylece dış müdahale veya öngörülebilirlik tamamen bertaraf edildi. Elde edilen sıfır ve bir dizileri, analiz yönteminden bağımsız olarak sonsuza kadar kusursuz rastgele kalacak.

Bu teknolojinin ileride güvenli dijital sistemler için standart bir rastgelelik kaynağı haline gelmesi bekleniyor. Özellikle kuantum güvenli iletişim ağları ve yüksek güvenlikli şifreleme protokolleri bu gelişmeden doğrudan faydalanabilir.