Het Eurovisie Songfestival viert in 2026 zijn zeventigste editie, maar de sfeer is veranderd. Nederland ontbreekt dit jaar, net als vier andere landen, vanwege de boycot tegen Israëls deelname. Die beslissing volgde op kritiek op het geweld in Gaza en een grootschalige campagne om stemmen te beïnvloeden. Als gevolg hiervan daalden de kijkcijfers in Nederland sterk: slechts 541.000 mensen keken naar de eerste halve finale, tegenover 2,3 miljoen in 2025 toen Nederland nog meedeed met zanger Claude.

Ook internationaal is de sfeer gespannen. De European Broadcasting Union (EBU) probeert de normaliteit te behouden, maar de geopolitiek overheerst. Tijdens de eerste halve finale in Wenen klonk gejoel bij het optreden van Israël, en vier demonstranten werden verwijderd. Songfestivaldirecteur Martin Green benadrukt dat dit een lastig moment is, maar hoopt dat boycottende landen in 2027 terugkeren.

Volgens mediadeskundige Jonathan Hendrickx dient het Songfestival al decennia als instrument van soft power. Landen als Montenegro, Oekraïne en Rusland gebruikten het evenement om zichtbaarheid te krijgen of politieke boodschappen over te brengen. Israël hoopt dit jaar te winnen om te tonen dat het gesteund wordt door Europa. Moest dat gebeuren, dan is het veiligheidsrisico voor de organisatie in Israël zo hoog dat een ander land, mogelijk Duitsland, zou moeten stappen.

Het evenement begon in de jaren vijftig niet als middel voor Europese verzoening, maar als promotie van televisie en omroepsamenwerking. Toch blijft het een spiegel van Europese spanningen. Met steeds minder deelnemers en groeiende politieke lading is de toekomst van het festival onzeker. De EBU waarschuwt: te weinig omroepen, en het festival is weg.