Duitsland stelt een nieuw soort 'geassocieerd lidmaatschap' voor om Oekraïne dichter bij de Europese Unie te brengen, terwijl het land nog geen volledig lid wordt. Het plan, gepresenteerd door bondskanselier Friedrich Merz, voorziet in deelname van Oekraïense functionarissen aan EU-topontmoetingen en ministerbijeenkomsten zonder stemrecht, en een politieke toezegging tot uitbreiding van defensieprotocollen. Het is een poging om een realistisch alternatief te bieden, gezien de lange en complexe toetredingsprocedure die unanimiteit van alle 27 lidstaten vereist.

Het huidige EU-toetredingsproces is tijdrovend en vereist diepgaande hervormingen op het gebied van rechtsstaat en bestuur. Volledige toetreding voor Oekraïne binnen 2027 wordt door EU-functionarissen als onhaalbaar gezien. Het Duitse voorstel wil daarom een pragmatische brug slaan tussen de huidige kandidaatstatus en volledig lidmaatschap, in een tijd van oorlog en geopolitieke spanning.

Om misbruik te voorkomen, bevat het plan een 'snap-back'-mechanisme: privileges worden ingetrokken als Oekraïne zijn hervormingsverplichtingen verwaarloost. Merz benadrukt dat het voorstel geen precedent moet zetten voor andere kandidaten, maar een specifieke reactie is op de noodsituatie van Oekraïne. De ideeën zullen binnenkort worden voorgelegd aan andere Europese leiders, met als doel een taskforce voor de uitwerking.